Jak dbać o sprzęt outdoorowy – nóż, kurtka, buty, śpiwór i latarka według producentów
Większość sprzętu outdoorowego nie psuje się w terenie, tylko w domu: w zmywarce, na kaloryferze, w worku kompresyjnym na strychu. Producenci dobrze wiedzą, czego ich produkty nie znoszą, i piszą to w instrukcjach. Rzadko ktoś je czyta.
Nóż i multitool
Zmywarka to pierwsza pułapka. Opinel pisze wprost, że mycie scyzoryków w zmywarce jest „do wykluczenia”, bo może je nieodwracalnie uszkodzić. Victorinox ujmuje to jeszcze krócej: nigdy nie myj scyzoryka ani narzędzia Swiss Tool w zmywarce.
Victorinox zaleca letnią wodę z odrobiną łagodnego płynu do naczyń i miękką szczoteczkę, a po umyciu i wysuszeniu jedną kroplę oleju na ruchome części – firmowego Multi-Tool Oil albo innego spożywczego oleju przeznaczonego do scyzoryków, bo tylko taki może mieć kontakt z ostrzem, którym potem kroisz jedzenie. Złożony. W suchym miejscu. Tak scyzoryk ma czekać na następny wyjazd. Przy ostrzeniu ostrzałką w kształcie długopisu producent podaje kąt 15–20°.
Opinel ma dwie ważne uwagi o materiałach. Nożem z drewnianą rękojeścią nie zanurza się w wodzie, bo drewno może się odkształcić. A stal węglową trzeba od razu osuszyć i przed złożeniem natłuścić olejem spożywczym, który zapobiega utlenianiu. Do oliwienia pierścienia Virobloc producent poleca olej rzepakowy, z pestek winogron albo słonecznikowy i odradza oliwę z oliwek. Zostawia lepki osad.
Leatherman pisze o multitoolach coś, co może zaskoczyć. Do czyszczenia przegubów dopuszcza olej o niskiej lepkości, na przykład WD-40, bo wypiera wilgoć z zakamarków. Do smarowania przegubów zaleca jednak środek na bazie PTFE, czyli teflonu. Ostrzega też, że aceton i zmywacze do hamulców mogą uszkodzić elementy z tworzywa. Czyścić, suszyć i smarować trzeba okresowo, bo bez tego pojawia się korozja.
Kurtka z membraną
Kurtki z membraną często zostają nieuprane latami. Właściciele boją się je zniszczyć. Niepotrzebnie, bo Gore-Tex publikuje prostą instrukcję.
Pranie w 40 °C, mała ilość płynu, dwa płukania, minimalne wirowanie. Bez proszku, płynu zmiękczającego, odplamiacza i wybielacza. Suszenie na ciepłym, delikatnym programie suszarki albo na sznurku, ale nie w wysokiej temperaturze. Po wyschnięciu Gore-Tex zaleca jeszcze 20 minut w suszarce, żeby reaktywować powłokę hydrofobową DWR. Jeśli nie masz suszarki, możesz delikatnie wyprasować kurtkę przez ręcznik, bez pary.
Nikwax, producent środków do prania odzieży technicznej, tłumaczy, dlaczego zwykłe detergenty są problemem: zostawiają na tkaninie osad, który przyciąga wodę. Tego samego producenta impregnaty nie wymagają podgrzewania i działają po suszeniu na powietrzu – dlatego przy impregnacji zawsze trzeba sprawdzić instrukcję konkretnego środka.
Buty
Kaloryfer. To pierwsze miejsce, gdzie lądują mokre buty po powrocie, i dokładnie to, czego Meindl zabrania: nigdy na słońcu ani na gorących powierzchniach, takich jak kaloryfer czy grzejnik, bo mokra skóra jest bardzo wrażliwa na ciepło i według producenta dosłownie się „przypala”, robiąc się krucha, twarda i popękana. Tak kończą się buty, które miały służyć latami.
Meindl radzi zamiast tego wypchać mokre wnętrze gazetami. I pamiętać, żeby wyjąć je po kilku godzinach. Lowa dodaje do listy miejsc, w których nie suszy się butów, łazienkę, piekarnik i nagrzany samochód.
Śpiwór
Worek kompresyjny? W plecaku świetny. W szafie fatalny. Rab pisze, że worki kompresyjne dobrze służą do noszenia śpiwora, ale nie do przechowywania w domu, bo długa kompresja może uszkodzić puch. Śpiwór trzyma się w dużym worku, w którym może się swobodnie rozprężyć, albo po prostu wiesza.
Akumulatory i latarki
Pusty akumulator na zimę to błąd. Pełny też. Ledlenser zaleca przechowywać latarki akumulatorowe z co najmniej 40–60% naładowania i doładowywać je co najmniej raz na trzy miesiące. Przy modelach na zwykłe baterie radzi je wyjąć na dłuższe przechowywanie, żeby nie wyciekły.
Armytek podaje podobny przedział – 30–50% naładowania – oraz temperaturę przechowywania od −20 do 25 °C. O tym, jak czytać parametry samych latarek, piszemy w poradniku o latarkach.
Nóż w dobrym stanie to też ostry nóż. Podwójna ostrzałka Victorinox do scyzoryków jest w ofercie Ostry-Sklep – przed użyciem sprawdź w instrukcji producenta, jak prowadzić ostrze.
Najczęstsze pytania
Czy scyzoryk można myć w zmywarce?
Nie. Victorinox pisze, by nigdy nie myć scyzoryka w zmywarce, a Opinel – że grozi to nieodwracalnym uszkodzeniem. Obaj zalecają ręczne mycie w ciepłej wodzie z płynem.
Czym oliwić nóż Opinel?
Opinel poleca olej spożywczy – rzepakowy, z pestek winogron albo słonecznikowy – i odradza oliwę z oliwek, bo zostawia lepki osad.
Czy do multitoola można użyć WD-40?
Leatherman dopuszcza WD-40 do czyszczenia, bo wypiera wilgoć z przegubów. Do smarowania zaleca środek na bazie PTFE (teflonu).
Jak prać kurtkę z membraną Gore-Tex?
W 40 °C, w małej ilości płynu, bez proszku, płynu zmiękczającego i wybielacza. Po wyschnięciu dodatkowe 20 minut w suszarce reaktywuje powłokę DWR.
Jak przechowywać latarkę z akumulatorem?
Ledlenser zaleca co najmniej 40–60% naładowania i doładowanie przynajmniej raz na trzy miesiące. Armytek podaje 30–50% i temperaturę od −20 do 25 °C.