EDC – co nosić na co dzień i w terenie: nóż, multitool, latarka, apteczka
EDC, czyli everyday carry, to rzeczy, które masz przy sobie codziennie – nie te, które leżą w szufladzie „na wszelki wypadek”. Dobry zestaw jest więc przede wszystkim mały. Z tego jednego warunku wynika większość decyzji: jaki nóż, czy multitool, jaka latarka i co zostaje w domu przed lotem albo koncertem.
Scyzoryk, multitool czy nóż składany
To pierwsza i najważniejsza decyzja. Trzy popularne kierunki dobrze pokazują konkretne modele, bo producenci podają ich parametry wprost.
Scyzoryk to najlżejsza opcja. Victorinox Spartan według karty producenta ma 12 funkcji, 91 mm długości i waży 59 g – w tym korkociąg i otwieracz do puszek. Producent zaznacza przy tym dwie rzeczy: ostrze nie ma blokady i nie otwiera się jedną ręką. Na nożu obowiązuje dożywotnia gwarancja Victorinox.
Multitool to przede wszystkim szczypce i śrubokręty, a ostrze jest dodatkiem. Leatherman Wave Plus ma 18 narzędzi, waży 8,5 uncji (około 241 g), a jego główne ostrze ze stali 420HC ma 2,92 cala i blokadę. Lżejszy Skeletool to 7 narzędzi i 5 uncji. Leatherman daje na swoje narzędzia 25 lat gwarancji.
Klasyczny nóż składany? Opinel N°8 ma ostrze długości 8,5 cm ze stali nierdzewnej o twardości 55–57 HRC. Producent podkreśla pierścień Virobloc, wymyślony przez Marcela Opinela w 1955 roku: blokuje ostrze w pozycji otwartej, a obecnie także zamkniętej, co zabezpiecza je w kieszeni.
Wybór sprowadza się do tego, co robisz najczęściej. Otwierasz paczki i butelki? Wystarczy scyzoryk. Dokręcasz, naprawiasz, przecinasz drut – wtedy multitool. A jeśli potrzebujesz przede wszystkim ostrza, weź nóż składany z blokadą.
Gdzie nóż zostaje w domu
Są miejsca z własnymi zasadami dla ostrych przedmiotów. Trzy z nich dotyczą zestawu EDC najczęściej, a wszystko, co wykracza poza cytowane przepisy, wyjaśnia Policja albo organizator – nie forum i nie sprzedawca.
Lotnisko Chopina wymienia wśród przedmiotów zakazanych w bagażu podręcznym „noże o długości ostrza powyżej 6 cm” oraz noże do cięcia kartonów, a nożyczki mierzy się od punktu połączenia obrotowego. Zaznacza też, że operator kontroli bezpieczeństwa może zażądać usunięcia z bagażu każdego przedmiotu, a limity bagażu ustala linia lotnicza.
Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych w art. 8 ust. 2 zakazuje wnoszenia na imprezę masową i posiadania na niej „broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów”. Koncert czy mecz to więc sytuacja, w której nóż zostaje w domu, a szczegóły określa regulamin imprezy.
Ustawa o broni i amunicji w art. 4 ust. 1 pkt 4 zalicza do broni białej między innymi „ostrza ukryte w przedmiotach niemających wyglądu broni”, kastety i nunczaki. Warto o tym pamiętać, gdy w sieci trafisz na gadżety z ostrzem schowanym w karcie czy klamrze paska.
Latarka
Telefon ma latarkę. Tyle że w awaryjnej sytuacji jego bateria jest potrzebna do wszystkiego naraz: nawigacji, telefonu na 112, zdjęcia miejsca. Mała latarka rozwiązuje ten problem. Jak czytać jej parametry – lumeny, kandele, czas pracy według normy ANSI/PLATO FL1 – opisujemy w poradniku o latarkach.
Co dołożyć w terenie
Na szlak zestaw miejski rośnie o kilka lekkich rzeczy.
Apteczka. Brytyjska agencja HSE podaje orientacyjną listę minimalnej apteczki: ulotka z zasadami pierwszej pomocy, jałowe plastry w kilku rozmiarach, jałowe opatrunki na oczy, chusty trójkątne, agrafki, jałowe opatrunki na rany i jednorazowe rękawiczki. To lista do pracy biurowej, więc na szlak warto ją dostosować, ale jako punkt wyjścia wystarcza. HSE przypomina też, że artykuły jałowe mają daty ważności.
Folia ratunkowa. Nie każda odbija tyle samo. Adventure Medical Kits, producent koców SOL, podaje dla nich 90% odbitego ciepła promieniowania, a dla koców Space z metalizowanego poliestru – 80%. To deklaracje jednego producenta, więc sprawdzaj kartę tego, co kupujesz.
Gwizdek. Kosztuje grosze i nie potrzebuje baterii. GOPR opisuje międzynarodowy górski sygnał wzywania pomocy: sygnał dźwiękowy lub świetlny nadawany sześć razy na minutę, czyli co 10 sekund, potem minuta przerwy.
Odpowiedź przychodzi tą samą metodą, ale trzy razy na minutę. GOPR dodaje dwie uwagi. W lesie drzewa tłumią dźwięk i zasłaniają światło. A śmigłowiec wzywa się, unosząc obie ręce w kształt litery Y. Numery alarmowe w górach i zasady w parkach narodowych zebraliśmy w tekście o planowaniu wycieczki na szlak, a o rozpalaniu ognia – w poradniku o krzesiwach.
Przegląd zestawu
Zestaw noszony codziennie się zużywa. Raz na jakiś czas wyciągnij wszystko z kieszeni i torby: sprawdź daty na opatrunkach, stan baterii w latarce, czy ostrze nie wymaga ostrzenia i czy nie nosisz czegoś, po co od miesięcy nie sięgnąłeś.
Jeśli zaczynasz od zera, najprościej wziąć lekki scyzoryk. Victorinox Spartan 1.3603 jest w ofercie Ostry-Sklep – to ten sam model, którego parametry podajemy wyżej za kartą producenta.
Najczęstsze pytania
Czy scyzoryk można zabrać do samolotu?
Lotnisko Chopina nie dopuszcza w bagażu podręcznym noży o ostrzu dłuższym niż 6 cm ani noży do kartonów, a operator kontroli może zażądać usunięcia każdego przedmiotu. Przed lotem sprawdź zasady lotniska i linii lotniczej.
Czy scyzoryk Victorinox ma blokadę ostrza?
Model Spartan nie – producent podaje w karcie, że ostrze nie jest blokowane i nie otwiera się jedną ręką.
Co to jest Virobloc?
Pierścień blokujący w nożach Opinel, wymyślony przez Marcela Opinela w 1955 roku. Blokuje ostrze otwarte, a obecnie także zamknięte.
Czy nóż można wnieść na koncert albo mecz?
Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych w art. 8 ust. 2 zakazuje wnoszenia broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów. Szczegóły określa regulamin konkretnej imprezy.
Jak wezwać pomoc gwizdkiem w górach?
Według GOPR – sygnałem dźwiękowym lub świetlnym sześć razy na minutę, potem minuta przerwy. Odpowiedź to trzy sygnały na minutę.