Kulochwyt do wiatrówki – co za tarczą, rykoszet, limit energii i tarcze

Instrukcja wiatrówek Weihrauch HW 30, 35 i 80 wymienia gumę obok drewna, szkła i wody wśród powierzchni, w które nie wolno strzelać. Powód: śrut może się od nich odbić. Sama tarcza, czyli kartka, w którą celujesz, niczego nie zatrzyma. Robi to kulochwyt – przegroda, na przykład stalowa skrzynka, na której wisi tarcza i której śrut nie może przebić. Poniżej, co o nim piszą producenci wiatrówek, skąd się bierze jego limit energii i jakie tarcze się w nim zawiesza.

Czym jest kulochwyt

Kulochwyt to przegroda, która ma zatrzymać śrut za tarczą. Gotowe kulochwyty do wiatrówek, jak Umarex Perfecta czy Do-All Air Strike, to stalowe skrzynki, na których przodzie mocuje się tarczę. Instrukcja Weihraucha stawia mu jeden warunek. Strzela się tylko do tarcz i kulochwytów, których pocisk nie przebije.

Drugi warunek dotyczy rykoszetu. Rykoszet to odbicie pocisku od powierzchni w kierunku, którego strzelec nie przewidział. Weihrauch każe przed strzałem zadać sobie pytanie, w co trafi śrut, jeśli chybi, odbije się albo przebije tarczę. Kulochwyt odpowiada na pierwsze i trzecie. Na drugie odpowiada to, co stoi za nim.

Kulochwyt się zużywa. Umarex pisze wprost w instrukcji karabinka Syrix: każdy kulochwyt z czasem się wyciera i w końcu zawiedzie.

Co może być za tarczą

Trzy instrukcje, trzy podobne listy. Weihrauch zabrania strzelać w drewno, gumę, szkło i wodę oraz w każdą inną powierzchnię, od której śrut może się odbić. Umarex wymienia twarde powierzchnie, taflę wody i kruche przedmioty, na przykład okna. Gamo w instrukcji PR-45 pisze o tle, które nie może powodować rykoszetów, i również o wodzie.

Guma na liście Weihraucha zaskakuje, bo wydaje się miękka. Producent nie tłumaczy, dlaczego ją wymienia. Podaje tylko zasadę: żadnych powierzchni, od których śrut może się odbić.

Czego w instrukcjach nie ma? Materiału kulochwytu. Żaden z trzech producentów nie pisze, że kulochwyt ma być z gumy, piasku czy płyty. Opisują wyłącznie, czego ma nie przepuszczać i od czego śrut nie może się odbić.

Umarex dodaje jedną praktyczną rzecz: za kulochwytem powiesić ciężki koc. Zatrzyma śrut, gdy strzał minie kulochwyt. Weihrauch i Umarex zgodnie każą też ustawić kulochwyt w miejscu, które będzie bezpieczne, kiedy kulochwyt zawiedzie. Weihrauch dokłada zakaz strzelania do celu na tle nieba i w powietrze. Za takim celem nie ma niczego, co zatrzyma śrut.

Kontrola? Przed każdym strzelaniem i po nim. Jeśli śrut zaczyna się odbijać, Weihrauch każe natychmiast przerwać strzelanie i wymienić kulochwyt, a Umarex każe go wymienić również wtedy, gdy powierzchnia jest wytarta albo uszkodzona, nawet jeśli rykoszetu jeszcze nie było.

Limit energii kulochwytu

Gotowy kulochwyt ma granicę, którą podaje jego producent – jako energię w dżulach albo jako prędkość śrutu. Dwa przykłady:

• Umarex Perfecta 17 × 17 cm (nr 3.2092): według strony producenta do wiatrówek poniżej 7,5 J. Stalowy, wolnostojący, 235 × 175 × 192 mm, waży 1670 g. W zestawie cztery metalowe cele – dwie kaczki i dwa koła o średnicy 35 mm – oraz 10 tarcz 17 × 17. Umarex poleca go do plinkingu z pistoletu, czyli luźnego strzelania do celów dla zabawy.
• Do-All Outdoors Air Strike AS8177: według producenta do wiatrówek o prędkości do 800 fps, czyli stóp na sekundę. To około 244 m/s. Cały ze stali, z obrotowymi sylwetkami, przyjmuje też tarcze papierowe.

Te dwie liczby trudno porównać wprost. Energia zależy od prędkości i od masy śrutu, a Do-All podaje samą prędkość. Energię wiatrówki znajdziesz w jej instrukcji albo na stronie producenta. O tym, jak masa śrutu zmienia energię, piszemy w tekście o śrucie do wiatrówki.

Stal to za mało. Action Target, producent stalowych tarcz pod broń palną, pisze w poradniku bezpieczeństwa wprost: nigdy nie strzelaj w stalowe tarcze śrutem z wiatrówki, kulkami BB, czyli małymi stalowymi kulkami, ani śrutem stalowym. Powodu w tym punkcie nie podaje. Kulochwyt Umarexa i Do-All też są ze stali, ale producenci zaprojektowali je pod wiatrówki. Liczy się przeznaczenie podane przez producenta, nie sam materiał.

Kulochwyt Perfecta z kaczkami jest w ofercie Ostry-Sklep: kulochwyt Perfecta 17 × 17 cm z kaczkami. Zanim go postawisz, sprawdź w instrukcji wiatrówki, czy jej energia mieści się poniżej 7,5 J.

Tarcze papierowe: wymiary ISSF

ISSF, czyli Międzynarodowa Federacja Sportów Strzeleckich, ustala przepisy konkurencji olimpijskich, w tym strzelania z karabinu i pistoletu pneumatycznego na 10 m. W jej regulaminie są dokładne wymiary tarcz. Ten sam dystans. Zupełnie inne tarcze.

Na tarczy karabinowej dziesiątka to biała kropka o średnicy 0,5 mm, dziewięć razy mniejsza niż średnica śrutu kalibru 4,5 mm. Czarne pole: 30,5 mm. Najdalszy pierścień, jedynka, ma 45,5 mm, a cała karta co najmniej 80 × 80 mm.

Tarcza pistoletowa jest większa. Dziesiątka ma 11,5 mm, a wewnętrzna dziesiątka, mniejszy krąg w jej środku, 5 mm. Czarne pole – 59,5 mm, jedynka – 155,5 mm, karta co najmniej 170 × 170 mm. Dokładnie tyle, 17 × 17 cm, mają tarcze dołączane przez Umarex do kulochwytu Perfecta, choć producent nie pisze, że to tarcze według ISSF.

Sama tarcza niczego nie zatrzymuje. Umarex pisze w instrukcji Syrix, że najlepiej strzelać do papierowej tarczy zawieszonej na bezpiecznym kulochwycie.

Cele reaktywne i HFT

Cel reaktywny to metalowa figura, która po trafieniu się przewraca albo obraca, jak obrotowe sylwetki w kulochwycie Do-All. Zaleta? Trafienie widać od razu, bez podchodzenia do tarczy i bez szukania przestrzeliny w papierze.

Na celach, które padają, opiera się też dyscyplina Hunter Field Target, w skrócie HFT. Strzela się w terenie do metalowych celów z okrągłym otworem, czyli strefą trafienia. Według zasad międzynarodowej organizacji WHFTO punkt liczy się tylko wtedy, gdy cel padnie, a trafienie w płytkę wokół otworu, nawet tuż przy jego krawędzi, daje zero.

Im mniejszy otwór, tym bliżej stoi cel. Strefa 15–19 mm wisi na 12–23 m, a największa, 35–40 mm, na 7–42 m. Wiatrówki dopuszczone do zawodów WHFTO muszą mieć energię poniżej 16,3 J (12 ft-lbs, stopofuntów), co sędzia może sprawdzić chronografem, czyli miernikiem prędkości śrutu. To limit regulaminu zawodów, a nie przepis prawa.

Okulary, uszy i ołów

Instrukcja Weihraucha wymienia przy strzelaniu kilka rzeczy obowiązkowych:

• Okulary strzeleckie albo ochronne – dla strzelca i dla każdego widza. Zwykłe okulary korekcyjne nie dają potrzebnej ochrony.
• Ochronniki słuchu – też dla strzelca i widzów.
• Nadzór – młodsi i niedoświadczeni strzelcy strzelają tylko pod okiem kompetentnej osoby.
• Ołów – śrut z ołowiu wymaga ostrożności. Unikaj kontaktu, po strzelaniu umyj ręce, a w pomieszczeniu zadbaj o dobrą wentylację.

Do tego kontrola kulochwytu przed i po strzelaniu. Komplet zasad z regulaminów PZSS, ze stanowiskiem i komendą STOP, jest w poradniku wiatrówka dla początkującego.

Najczęstsze pytania