Kulki do ASG – masa 0,20, 0,25 czy 0,28 g, kulki BIO, tracer i hop-up
Na opakowaniu kulek do ASG stoi „6 mm” i masa, na przykład 0,20 albo 0,25 g. Od tej masy, od jakości kulek i od ustawienia hop-upu, czyli regulatora, który nadaje kulce podkręcenie, zależy, czy replika strzela celnie i czy się nie zacina. Wszystko poniżej pochodzi z kart produktów i instrukcji producentów kulek i replik.
Średnica: 6 mm to 5,95 mm
ASG (airsoft) to gra terenowa z replikami broni, które strzelają plastikowymi kulkami. Kaliber replik to umownie 6 mm. Kulki są odrobinę mniejsze. Tokyo Marui podaje 5,95 mm z tolerancją ±10 mikronów, a duńska firma Action Sport Games 5,95 mm ±0,01 mm, czyli w praktyce to samo, tylko zapisane w innych jednostkach. G&G w instrukcji repliki CM16 R8 każe po prostu wsypać do magazynka „G&G 5.95mm BBs”.
Tolerancja mówi, jak bardzo kulki z jednego opakowania mogą się od siebie różnić. Według Tokyo Marui tak wąska oznacza minimalne różnice między kulkami. Umarex w instrukcji repliki UMP wymienia też wprost kulki, których nie wolno używać: większe niż 6 mm, z krawędzią, z przesuniętymi połówkami oraz używane lub zabrudzone. Za szkody od niezalecanych kulek producent nie odpowiada w ramach gwarancji.
Masa kulki: 0,20, 0,25 czy 0,28 g
Kulki sprzedaje się według masy w gramach. Elite Force, marka replik i akcesoriów należąca do Umarexu, wymienia jako standardowe 0,20, 0,25, 0,28, 0,30 i 0,32 g. Dobór tłumaczy stylem gry:
Dwa skróty z wykresu. CQB (Close Quarters Battle) to gra na krótkim dystansie, najczęściej w budynkach. MilSim to długie gry terenowe, które naśladują działania wojskowe. Najlżejsze kulki, 0,12–0,16 g, według Elite Force słabo niosą na dłuższym dystansie.
Ogólne przedziały to jedno. Wiążąca jest instrukcja konkretnej repliki. Elite Force podaje dla replik elektrycznych AEG, czyli napędzanych silnikiem zasilanym z akumulatora, maksymalnie 0,32 g, a przy replikach gazowych i zasilanych sprężonym powietrzem dopuszcza więcej. Tokyo Marui w instrukcji karabinka M4A1 zabrania ładowania czegokolwiek poza kulkami Marui 0,2–0,28 g do replik elektrycznych.
Prędkość bez masy kulki nic nie mówi
Producent zawsze podaje, jaką kulką mierzył prędkość wylotową. Umarex podaje dla gazowego pistoletu Walther PPQ 91 m/s kulką 0,20 g i 113 m/s kulką 0,12 g. Lżejsza leci szybciej. Energia wychodzi jednak podobna: ze wzoru E = m·v²/2 to około 0,83 J dla cięższej i 0,77 J dla lżejszej. Dlatego dwie liczby „m/s” z różnych opisów da się porównać tylko przy tej samej masie kulki. Elite Force zaznacza, że dopuszczalna na grze prędkość też zależy od masy kulki, a limity ustala organizator.
Hop-up i masa kulki
Hop-up to mechanizm na wejściu do lufy. Elite Force opisuje go tak: docisk wciska gumkę (po angielsku bucking) w okienko lufy wewnętrznej, a przechodząca kulka ociera się o nią od góry i dostaje rotację wsteczną. Stąd siła nośna. Kulka leci dalej i bardziej płasko, zamiast od razu opadać.
Tokyo Marui opisuje regulację krok po kroku. Strzelasz próbnie i przekręcasz pokrętło hop-upu po trochu. Najlepsze ustawienie to takie, przy którym kulka leci poziomo i najdalej, a przekręcenie za daleko psuje tor lotu. G&G w instrukcji ma tę samą logikę w dwóch zdaniach: za dużo hop-upu – dźwignia w stronę „Normal”, za mało – w stronę „Hop”.
Gotowej tabeli „masa kulki – nastawa hop-upu” nie podaje żaden z producentów, których instrukcje czytałem. Po zmianie kulek na inne zostaje więc ta sama metoda: próbne strzelanie i korekta.
Kulki BIO
Kulki BIO robi się z PLA. To polilaktyd, tworzywo wytwarzane z roślin – Elite Force wymienia skrobię kukurydzianą, ziemniaki i trzcinę cukrową. Samego PLA jest w kulce mniej, niż sugeruje nazwa, bo według Elite Force jego kulki BIO zawierają co najmniej 49% soli mineralnych i 30% PLA. Tokyo Marui wymienia w składzie kulek Finest BB PLA, siarczan baru, skrobię i dodatki.
Jak szybko się rozkładają? Konkretnego czasu nie podaje żaden producent. Elite Force pisze, że pełny rozkład następuje w kontrolowanym kompostowaniu w wysokiej temperaturze, a w terenie trwa dłużej, nawet kilka lat. W bazie wiedzy dodaje, że cięższe kulki rozkładają się dłużej i będą widoczne jeszcze przez wiele miesięcy. Action Sport Games pisze, że PLA rozkłada się w obecności wilgoci i tlenu.
Ta sama wrażliwość dotyczy przechowywania. Elite Force zaleca trzymać kulki BIO szczelnie zamknięte, w chłodnym, suchym i ciemnym miejscu. Nigdy w nagrzanym samochodzie. Otwarte opakowanie lepiej zużyć szybko.
Kulki tracer
Kulka tracer świeci w locie, więc widać jej tor. Sama z siebie nie świeci. Umarex opisuje to tak: jednostka tracer, zakładana na koniec lufy albo ukryta w atrapie tłumika, „ładuje” kulkę światłem tuż przed wylotem. Kulki Elite Force świecą na jasnozielono z jednostką tracer albo w replikach Elite Force z serii Eyetrace.
Czego nie ładować i jak strzelać bezpiecznie
Zasady z instrukcji kilku producentów pokrywają się:
- Tylko plastikowe kulki 6 mm. Umarex pisze to wprost w instrukcji replik Elite Force M4.
- Żadnych kulek używanych i brudnych. Tokyo Marui: brudne kulki uszkadzają komorę i rozregulowują hop-up. Umarex: nie strzelaj ponownie kulkami już wystrzelonymi.
- Kulki dobrej jakości. G&G ostrzega, że kiepskie kulki uszkodzą replikę i unieważnią gwarancję.
- Ochrona oczu dla wszystkich w zasięgu. Umarex wymaga okularów przeznaczonych do ASG dla strzelającego i osób w zasięgu repliki.
- Nie strzelaj w twarde powierzchnie ani w wodę. Umarex ostrzega, że kulka może się odbić rykoszetem.
Zasięg też nie jest mały. Tokyo Marui pisze w instrukcji M4A1, że replika wyrzuca plastikową kulkę 6 mm na odległość około 50–60 m. Jakie okulary chronią przed kulką i co oznaczają klasy odporności, opisałem w tekście jak się przygotować do ASG.
Kulki BIO z masą 0,25 g, popularną w terenie, są w ofercie Ostry-Sklep, na przykład Elite Force Premium BIO 0,25 g, 2700 sztuk. Zanim je kupisz, sprawdź w instrukcji repliki, jakie masy dopuszcza producent.
Najczęstsze pytania
Jakie kulki do ASG na początek?
Najpierw przeczytaj w instrukcji repliki, jakie masy dopuszcza producent – tam jest też napisane, czy replika jest elektryczna (z akumulatorem), czy gazowa. Masa 0,25 g mieści się w obu przedziałach Elite Force, budynkowym i terenowym, więc to rozsądny punkt wyjścia, jeśli instrukcja ją dopuszcza. Kupuj kulki marki, która podaje średnicę i tolerancję, a potem ustaw pod nie hop-up.
0,20 g czy 0,25 g?
Do gry w budynkach Elite Force wymienia obie, a do terenu już tylko 0,25 g i cięższe. Lżejsza kulka leci szybciej, cięższa wolniej. Po zmianie masy hop-up trzeba ustawić od nowa.
Ile mają kulki „6 mm”?
5,95 mm. Tokyo Marui i Action Sport Games podają tolerancję ±0,01 mm (Marui zapisuje to jako ±10 mikronów).
Jak długo rozkładają się kulki BIO?
Producenci nie podają konkretnego czasu. Elite Force pisze, że w terenie, bez kompostowania w wysokiej temperaturze, rozkład może trwać kilka lat, a kulki będą widoczne jeszcze przez wiele miesięcy.
Czy można strzelać kulkami podniesionymi z ziemi?
Nie. Umarex każe nie używać ponownie wystrzelonych kulek, a Tokyo Marui ostrzega, że kulki używane i brudne uszkadzają komorę hop-upu i rozregulowują go.
Czy kulka tracer świeci sama?
Nie. Potrzebna jest jednostka tracer na końcu lufy, która „ładuje” kulkę światłem przy strzale, albo replika z wbudowanym takim modułem.
Jak ustawić hop-up?
Regulator (pokrętło albo dźwignię) znajdziesz według instrukcji repliki – w M4A1 Tokyo Marui pokazuje się po odciągnięciu rączki przeładowania. Strzelaj próbnie i przestawiaj go po trochu. Kulka opada – dodaj hop-upu. Wznosi się – odejmij. Dobrze jest wtedy, gdy leci poziomo i najdalej.