Plecak taktyczny – co znaczą MOLLE, PALS, Cordura 500D i jak dobrać litraż
Na karcie plecaka taktycznego zwykle stoi „Cordura”, „MOLLE” i liczba litrów. Cordura nie jest jedną tkaniną, MOLLE nie oznacza, że plecak ma pełną siatkę taśm, a sam litraż nie powie, czy plecak będzie dobrze leżał na plecach. Poniżej, co znaczą te oznaczenia według producentów tkanin i plecaków i na co patrzeć przy wyborze pierwszego plecaka na biwak albo grę ASG.
Cordura i denier
Denier to jednostka grubości nici liczona przez jej masę: ile gramów waży 9000 m przędzy. Nić 500D waży 500 g na tej długości, nić 1000D – kilogram. To opis włókna, z którego tka się materiał. O gotowej tkaninie mówi tylko część prawdy.
CORDURA to marka. Firma sama nie tka materiału, tylko dostarcza włókno sieci certyfikowanych tkalni, a te podpisują z nią umowę licencyjną na znak. Klasyczna CORDURA to według producenta nylon 6,6 w przędzach od 330D do 1000D, z odpornością na ścieranie i rozdarcie. Liczbowego porównania 500D i 1000D firma nie podaje. Z FAQ wynika też, że metka CORDURA na produkcie jest opcjonalna, więc jej brak nie dowodzi, że tkanina jest inna.
Wisport, polski producent plecaków, pisze, że szyje z Cordury 1000 i 500. Opisuje też wykończenie. Tkanina poliamidowa (nylon to rodzaj poliamidu) ma od spodu od 2 do 4 warstw poliuretanu, a na wierzchu warstwę teflonu, która poprawia wodoodporność i odporność na brud. W kartach poszczególnych modeli Wisport pisze zwykle po prostu „Cordura”. Konkretny denier podaje przy Caracalu: Cordura 500.
MOLLE i PALS
Te dwa skróty często się myli. PALS (Pouch Attachment Ladder System) to sama siatka: poziome rzędy mocnej taśmy przyszyte do plecaka w regularnych odstępach. MOLLE (Modular Lightweight Load-carrying Equipment) to cały system, w którym kieszenie, ładownice i torby przypina się do tej siatki paskami przeplatanymi przez taśmy.
Typowa siatka to taśma nylonowa szerokości 25 mm, rzędy co 25 mm, przyszyte do plecaka co 38 mm. Dzięki temu kieszeń jednego producenta zwykle pasuje do plecaka innego. Zwykle, bo ten sam opis patentowy wprost zaznacza, że szerokość i rozstaw mogą się różnić. Nie każdy plecak ma też pełną siatkę na całym boku: SilverFox 2 Wisport opisuje jako mający „system taśm kompatybilny z MOLLE”, a Caracal ma taśmy MOLLE także na pasie biodrowym.
Ile litrów
Litraż to pojemność plecaka w litrach. Producenci plecaków turystycznych dzielą je podobnie, a Deuter opisuje to najjaśniej:
Na jednodniową wycieczkę wystarczy według Deutera 20–30 l. Plecak 30–39 l nada się na weekend albo do trzech noclegów, ale bez namiotu i bez własnego jedzenia na wszystkie dni. Dopiero 40–60 l mieści śpiwór, ubrania, jedzenie i namiot na dłuższą wyprawę.
Wisport dzieli swoje plecaki taktyczne podobnie, tylko innymi słowami: do 30 l to plecaki jednodniowe i miejskie, 30–40 l szturmowe i patrolowe, 45–60 l trzydniowe. Modele Sparrow 20 II i 30 II producent opisuje jako przeznaczone między innymi do survivalu i ASG.
Warto też policzyć masę. Plecaki taktyczne są cięższe od turystycznych: Wisport Sparrow 30 II waży pusty 1300 g, a SilverFox 2 o pojemności 40 l – 2050 g. Deuter radzi, żeby spakowany plecak ważył najwyżej jedną czwartą masy ciała, a najlepiej 20% albo mniej.
Dopasowanie do pleców
Ten sam litraż może nieść się świetnie albo fatalnie. Decyduje długość pleców, czyli odcinek od wystającego kręgu u nasady szyi (C7) do górnej krawędzi kości biodrowej. Deuter pisze, że przy ładunku powyżej 10 kg i na dłuższych trasach od właściwej długości pleców zależy wygoda, dlatego wszystkie jego plecaki od 35 l w górę mają jej regulację.
Kolejność zakładania według Deutera i Osprey wygląda podobnie:
- Załaduj plecak. Osprey do przymiarki radzi włożyć 4–9 kg.
- Zapnij pas biodrowy tak, żeby jego środek leżał na górnej krawędzi kości biodrowej. Osprey: wyściółka w połowie nad, w połowie pod kością.
- Dociągnij szelki, ale nie za mocno. Deuter: główny ciężar ma nieść pas biodrowy.
- Sprawdź górę szelek. Osprey: miejsce, gdzie się łączą, powinno wypaść 2,5–5 cm poniżej kręgu C7.
W mniejszych plecakach Deuter z tej regulacji rezygnuje. Przy plecaku 20–30 l tym ważniejsza jest przymiarka z ładunkiem jeszcze przed zakupem.
Deszcz i pielęgnacja
Powlekana Cordura dobrze znosi przelotny deszcz, ale żaden z producentów, których strony czytałem, nie obiecuje, że zamknięty plecak tekstylny zostanie suchy w ulewie. Deuter pisze wprost: przy długotrwałym deszczu wilgoć przejdzie przez zamki i szwy, dlatego najlepiej użyć pokrowca przeciwdeszczowego. Wisport w niektórych modelach, jak Caracal i SilverFox 2, dokłada pelerynę schowaną w dnie plecaka.
Pranie to osobna sprawa. Deuter zabrania prania plecaka w pralce i suszenia w suszarce, bo tarcie niszczy materiał i powłokę poliuretanową. Zamiast tego radzi wanienkę letniej wody, mydło o neutralnym pH i szczotkę. Wisport nie publikuje instrukcji prania. W gwarancji (5 lat na plecaki z Cordury) wyklucza jednak szkody od wielokrotnego prania i promieni UV. Do naprawy przyjmuje tylko plecak wyczyszczony.
Wisport Sparrow 20 II w kamuflażu wz. 93 jest w ofercie Ostry-Sklep: plecak Wisport Sparrow II 20 l, wz. 93 leśna pantera. Według producenta ma 20 l, waży 1150 g i ma wyjście na rurkę od bukłaka.
Najczęstsze pytania
Co oznacza 500D na plecaku?
To denier, czyli masa nici: 9000 m przędzy waży 500 g. Im wyższa liczba, tym grubsza i cięższa nić. Producent Cordury nie publikuje liczb, o ile 1000D jest odporniejsza od 500D, a polski Wisport szyje plecaki z obu.
Czym różni się MOLLE od PALS?
PALS to siatka poziomych taśm przyszytych do plecaka, MOLLE – cały system przypinania do niej kieszeni i ładownic. Typowa taśma ma 25 mm szerokości, a przeszycia wypadają co 38 mm, dlatego kieszenie różnych firm zwykle do siebie pasują. Przy kieszeni innej marki sprawdź, czy producent deklaruje zgodność z MOLLE.
Jaki plecak na grę ASG?
Na jednodniową grę wystarczy plecak z kategorii, którą Wisport nazywa jednodniową (do 30 l). Przy bieganiu przydaje się pas biodrowy: Wisport pisze o swoim Caracalu (25 l), że jego pas utrzymuje plecak w stałej pozycji podczas szybkiego marszu lub biegu. Jeśli chcesz dopinać ładownice, sprawdź, czy plecak ma siatkę MOLLE.
Jaki litraż plecaka na weekend?
Deuter podaje 30–39 l na weekend albo do trzech noclegów bez namiotu i własnego jedzenia. Z namiotem i jedzeniem potrzeba 40–60 l. Na jeden dzień wystarczy 20–30 l.
Czy plecak z Cordury jest wodoodporny?
Nie całkowicie. Tkanina z powłoką z tworzywa (poliuretanu) znosi przelotny deszcz, ale w długiej ulewie woda przejdzie przez zamki i szwy – tak pisze Deuter i zaleca pokrowiec przeciwdeszczowy. Sprawdź, czy pokrowiec jest w zestawie: Wisport dokłada go na przykład do modelu Caracal.
Czy plecak można prać w pralce?
Deuter zabrania pralki i suszarki, bo niszczą materiał i powłokę. Plecak myje się ręcznie w letniej wodzie z mydłem o neutralnym pH. Polski producent Wisport wyklucza z gwarancji szkody od wielokrotnego prania.
Jak dopasować plecak do pleców?
Zmierz długość pleców od wystającego kręgu u nasady szyi do górnej krawędzi kości biodrowej. Pas biodrowy zapnij na kości biodrowej, a szelki dociągnij lekko, bo według Deutera główny ciężar ma nieść pas. Deuter daje regulację długości pleców we wszystkich plecakach od 35 l. Mniejszy plecak przymierz z ładunkiem przed zakupem.