Paracord 550 – co znaczy liczba, typy według MIL-C-5040 i do czego go nie używać

Paracord to skrót od „parachute cord”, linki spadochronowej. Norma wojskowa MIL-C-5040H, która opisuje tę linkę, nie zna słowa „paracord” ani „550 cord”. Zna za to typ III i jego wymóg: co najmniej 550 funtów wytrzymałości na zerwanie, czyli około 249 kg. Stąd nazwa. Obciążenie robocze, czyli ciężar do bezpiecznego dźwigania na co dzień, jest dużo mniejsze – jeden z producentów podaje dla swojej linki około 86 kg.

Skąd się wzięło „550”

MIL-C-5040H to amerykańska norma wojskowa z 17 marca 1994 roku. Zastąpiła wcześniejszą wersję G z 1987 roku. Jej tytuł brzmi „Cord, fibrous, nylon”, a zakres jest krótki: pleciona linka nylonowa.

Do czego? Norma pisze o tym w części informacyjnej: linka jest przeznaczona na linki nośne spadochronów osobowych, a używa się jej też przy innym wyposażeniu. To nie linka do namiotu, tylko element, na którym wisi człowiek pod czaszą. Stąd jej budowa i wymagania.

Liczba 550 pochodzi z tabeli wymagań fizycznych. Typ III musi wytrzymać co najmniej 550 funtów, zanim się zerwie. Funt to jednostka masy, około 0,45 kg, więc 550 funtów to około 249 kg. Słowa „paracord” i „550 cord” są potoczne – w tekście normy ich nie ma.

Typy według normy

Norma opisuje sześć typów linki, które różnią się zarówno wytrzymałością na zerwanie, jak i budową, czyli liczbą żył w środku.

Najsłabszy typ I wytrzymuje 95 funtów, najmocniejszy typ IV – 750. Typy IA i IIA są bez rdzenia. To sam oplot. Wszystkie łączy jeden wymóg – przy zerwaniu linka musi wydłużyć się co najmniej o 30 %. Rozciągliwość jest tu wpisana w wymagania, nie jest wadą.

Typ III, czyli popularny paracord, ma 7–9 żył rdzenia. Typ IV – 11. Linka, którą sprzedawca opisuje jako „7-strand”, czyli z siedmioma żyłami, mieści się w zakresie typu III. Sama liczba żył nie dowodzi jeszcze zgodności z normą.

Co jest w środku linki

Paracord ma dwie warstwy. Na zewnątrz jest oplot, czyli płaszcz spleciony z cienkiej przędzy. W środku biegną żyły rdzenia. Norma podaje budowę obu warstw dokładnie.

Grubość przędzy podaje się w denierach. Denier to masa 9 km włókna w gramach – im więcej, tym grubsze włókno. Oplot typu III plecie się z przędzy 210 denier skręconej po trzy. Każda żyła rdzenia to trzy przędze po 1050 denier, razem 3150 denier.

Materiał też jest określony. Norma wymaga nylonu otrzymanego z heksametylenodiaminy i kwasu adypinowego, czyli nylonu 6.6, odpornego na światło i ciepło, o temperaturze topnienia co najmniej 244 °C. Po badaniu na działanie światła i ciepła linka może stracić najwyżej 15 % wytrzymałości.

Jest jeszcze nitka identyfikacyjna. Każdy producent linki typu III musi wpleść w jedną żyłę rdzenia barwioną nitkę w przypisanych mu kolorach. Kolory przydziela norma MIL-STD-905. Branżowe stowarzyszenie spadochronowe PIA prowadzi ich wykaz w normie PIA STD 905B, która obejmuje linki zgodne z MIL-C-5040 albo z cywilną PIA-C-5040. Kolor samej linki norma przewiduje naturalny albo zielony maskujący. Wszystkie inne barwy to już wybór producenta.

„550” na etykiecie a norma

Sprzedawcy opisują wytrzymałość różnie. Atwood Rope, amerykański producent z Ohio, gwarantuje dla swojego paracordu co najmniej 550 funtów wytrzymałości na zerwanie i pisze, że w rdzeniu jest fabryczne oznaczenie zgodności z normą. Rothco podaje „tested to withstand 550 LB”, czyli „przebadana na 550 funtów”, i rdzeń z 7 żył. To nie to samo co wymóg normy, która mówi o minimum.

Paracord Planet, który sprzedaje linki pod własną marką, pisze wprost, że nie każdy paracord z napisem „550” wytrzyma 550 funtów, i radzi kupować u zaufanego sprzedawcy. Tough-Grid dodaje, że jego paracord 550 Mil-Spec spełnia wymagania typu III, ale nie wszystkie kolory kupuje i używa armia USA.

Linkę paracord ma w ofercie Ostry-Sklep: paracord BCB 15 m oliwkowy. Przed kupnem sprawdź na opakowaniu, jaką wytrzymałość i normę deklaruje producent – tylko taka deklaracja coś mówi o lince.

Zerwanie a obciążenie robocze

550 funtów to granica, przy której linka pęka. Nie oznacza, że tyle uniesie bezpiecznie.

Tough-Grid oddziela dwie wartości. Wytrzymałość na zerwanie mierzy się, ciągnąc linkę w maszynie ze stałą prędkością – dla jego paracordu to od 550 funtów wzwyż. Obciążenie robocze, czyli ciężar, który linka ma dźwigać w normalnym użyciu, to według Tough-Grid zwykle 15–35 % wytrzymałości. Dla jego linki to około 190 funtów, czyli około 86 kg. Przy takim ciężarze pojedyncza linka rozciągnie się o około 30 %, ale nie powinna pęknąć.

Paracord Planet zwraca uwagę na coś, czego nie widać w tabelach wytrzymałości: pojedyncza linka, obciążona przez dłuższy czas, rozciąga się trwale i nie wraca już do pierwotnej długości. To zjawisko nazywa się pełzaniem. Producent podaje przykład hamaka. Pojedyncza linka utrzyma dorosłego przez krótki czas, ale na noc lepiej ją podwoić.

Wspinaczka i zjazdy to osobna sprawa. Paracord Planet każe unikać paracordu przy zastosowaniach, od których zależy życie, jak wspinaczka i zjazdy na linie, chyba że nie ma innego wyjścia. Tough-Grid pisze podobnie – tylko w sytuacji awaryjnej, gdy nie ma lepszej liny wspinaczkowej.

Cięcie, topienie i ogień

Po przecięciu żyły rdzenia wysuwają się z oplotu. Tough-Grid ostrzega, że rozejdą się na końcu, jeśli końcówki nie stopi się płomieniem albo gorącym nożem. W prawdziwym paracordzie stopione są tylko końce, a żyły w środku przesuwają się swobodnie. Norma też wymaga zgrzewania końców na gorąco, żeby linka się nie strzępiła.

Te same żyły można wyciągnąć. Atwood pisze, że po wyjęciu żył rdzenia z 50 stóp linki robi się kilkaset stóp cieńszego sznurka.

Ogień to drugi biegun. Paracord Planet przypomina, że nylon jest palny i topi się w wysokiej temperaturze albo w otwartym płomieniu, więc przy ognisku trzeba uważać. Nylon w lince według normy topi się w co najmniej 244 °C.

Najczęstsze pytania